સૌથી શ્રેષ્ઠ મસાલા કેસરના સ્વાસ્થ્ય લાભ!
ક્રોકસ સેટિવસમાંથી મળતો વિશ્વનો સૌથી મોંઘો મસાલા કેસર, શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ (ક્રોસિન, ક્રોસેટિન, સફ્રાનાલ) પ્રદાન કરે છે, જે મૂડ, યાદશક્તિ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને ટેકો આપે છે. અભ્યાસો સૂચવે છે કે તેની ડિપ્રેશન વિરોધી અસર દવાઓની સરખી છે, પરંતુ તેની આડઅસર ઓછી છે. આયુર્વેદ મુજબ દૈનિક ઉપયોગ: 30 મિલીગ્રામ.
તમે સાંભળ્યું જ હશે કે ફળો અને શાકભાજી તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે સારા છે.
પરંતુ શું તમે જાણો છો કે મસાલા પણ ઉત્તમ સ્વાસ્થ્યનો મોટો સ્ત્રોત છે? હા, મસાલા પણ સ્વાસ્થ્ય સુધારવામાં મદદ કરે છે!
સૌથી સ્વાસ્થ્યપ્રદ અને મોંઘા મસાલામાં કેસરનો સમાવેશ થાય છે. તે વાનગીને સ્વાદિષ્ટ બનાવવાની સાથે સ્વાસ્થ્ય પણ સુધારે છે, અને હવે લોકો તેના સ્વાસ્થ્ય લાભોથી માહિતગાર છે.
તમે સાંભળ્યું જ હશે કે ક્રોકસ સેટિવસમાં મળતા કેસરના તાંતણે લાલ રંગની ચમક અને સુંદરતા હોય છે. તેને તાંતો પણ કહે છે.
આ તાંતો એકઠી કરી, સૂકવીને સ્વાદ વધારવા અને ખોરાકને રંગવા માટે વપરાય છે. તેમાં અનેક ઔષધીય ગુણો પણ છે.
કેટલાક સમયથી તે વિશ્વનો સૌથી મોંઘો મસાલો રહ્યો છે, જેમાં 450 કિલોગ્રામની કિંમત 500 અને 5,000 ડોલરની વચ્ચે હોય છે.
આયુર્વેદ મુજબ ત્રિદોષ પર કેસરની અસર
આયુર્વેદ મુજબ, શરીર ત્રણ દોષો અથવા ત્રિદોષથી પ્રભાવિત થાય છે. તેમાં કફ દોષ (ઉધરસ), પિત્ત દોષ (એસિડ રિફ્લક્સ) અને વાયુ દોષ (શરીરમાં રહેલી વાયુની સમસ્યા)નો સમાવેશ થાય છે.
આ મસાલો આ ત્રણેય સમસ્યાઓને સંતુલિત કરવામાં અને તમને સ્વસ્થ અને તંદુરસ્ત રાખવામાં મદદ કરે છે.
આયુર્વેદ મુજબ, દરરોજ આ મસાલાની એક ચપટી અથવા 30 મિલીગ્રામ લેવાથી સ્વાસ્થ્ય સુધરે છે.
મૂડમાં થતા ફેરફાર અને ડિપ્રેશનની સારવાર માટે આ એક કુદરતી ઢંગ છે, તેથી તેને સૂર્યપ્રકાશ સમાન મસાલોકહેવાય છે.
કેસરના સ્વાસ્થ્ય લાભો
તે વિશ્વનો સૌથી મોંઘો મસાલો હોવાથી, જ્યારે પણ તમે તેનો ઉપયોગ કરો ત્યારે તેનો મહત્તમ લાભ લેવો જોઈએ.
આ મસાલાની કાશ્મીરી જાતિમાં કેસરના તાંતણાનો સમાવેશ થાય છે.
કેસરનો પાવડર હળવેથી સૂકવીને પીસવામાં આવે છે.
જોકે, તાંતણાનો ઉપયોગ પાવડર કરતાં વધુ થાય છે, કારણ કે તેનો સ્વાદ વધુ સારો અને ફાયદાકારક અસરો પણ વધુ હોય છે.
તમે ગમે તે પ્રકાર પસંદ કરો, તે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળો અને શુદ્ધ છે તેની ખાતરી કરો.
સ્વાસ્થ્ય માટે કેસરના ફાયદા
આ મસાલાના અનેક નામો છે, જેમ કે ઓટમ ક્રોકસ, અઝાફ્રાં, અઝાફ્રાં, ક્રોસી સ્ટિગ્મા, ક્રોકસ કલ્ટિવේ, ક્રોકસ સેટિવસ, અને ભારતીય કેસર.
તેને કાશ્મીરા, કેસર, કુંકુમા, સફ્રોન ક્રોકસ, સફ્રાં, સફ્રાં કલ્ટિવේ, સફ્રાં એસ્પા뇰, સફ્રાં ડેસ ઇન્દિસ, સફ્રાં વેરીટેબલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ મસાલાનું ઉત્પાદન અને નિષ્કર્ષણ ખૂબ જ કપરું છે. તેને ક્રોકસ સેટિવસના ફૂલમાંથી હાથથી વીણીને મેળવવામાં આવે છે.
ફૂલો માત્ર વર્ષમાં એક વાર એક અઠવાડિયા માટે ખીલે છે, અને અન્ય ઋતુઓમાં આ છોડનો ઉપયોગ અન્ય પાકો ઉગાડવા માટે કરી શકાતો નથી.
આથી, આ મસાલો બનાવવા માટે પુષ્કળ શ્રમ, આયોજન, કુશળતા, સમય અને પ્રયત્નની જરૂર પડે છે.
આ મસાલાના "કેસરનું પૂરક આહાર તરીકે લેવું"આ શબ્દ તાંતણા અથવા તાંતણાં માટે વપરાય છે. આ માટે ખાસ વ્યૂહની જરૂર છે, તેથી આ મસાલાની કિંમત પ્રમાણે પુષ્કળ ફાયદા મળે છે!
આ લાલ મસાલાનું ઉત્પાદન ગ્રીસથી શરૂ થયું હોવાનું મનાય છે, જે તેના ઔષધીય ગુણો માટે પ્રખ્યાત છે. આ લાલ મસાલાનો ઉપયોગ ઉત્સાહ, મૂડ અને યાદશક્તિ સુધારવા માટે કરવામાં આવતો હતો.
આજે ઈરાન સૌથી વધુ કેસરનું ઉત્પાદન કરે છે, ત્યારબાદ ભારત આવે છે. આ મસાલો માત્ર કાશ્મીરમાં જ ઉગાડવામાં આવે છે, જેમાં પંપોર ભારતનું કેસરનું શહેર છે.
કેસરના ફાયદા
તે અનેક ફાયદાઓથી ભરપૂર છે. ચાલો, તેમાંથી કેટલાક જોઈએ:
કેસર શક્તિશાળી એન્ટીઓક્સીડેન્ટ
આ મસાલામાં અનેક એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ છે, જે તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે.
ક્રોસિન અને ક્રોસેટિન એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ કેરોટીનોઇડ્સ છે, જે આ મસાલાને લાલ રંગ આપે છે.
આ મિશ્રણ ઉર્જાવાન ગુણો ધરાવી શકે છે, ભૂખ ઘટાડી શકે છે અને વજન ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
બે ન્યુરોન્સ વચ્ચેની જગ્યાને સાયનેપ્સ કહે છે.
આ સાયનેપ્સ આપણા મગજમાંથી અને મગજ સુધી વિદ્યુત સંદેશા પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.
આ મસાલો સાયનેપ્સનું રક્ષણ કરવામાં મદદ કરે છે. તે તેમાં સોજો ઘટાડવામાં પણ મદદ કરે છે.
આ મસાલામાં સફ્રાનાલ છે, જે તેને વિશિષ્ટ સ્વાદ અને સુગંધ આપે છે.
અભ્યાસો દર્શાવે છે કે તે ઓક્સિડેટીવ દબાણથી સાયનેપ્સનું રક્ષણ કરીને યાદશક્તિ અને સમજશક્તિ સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
તેમાં કેમ્પ્ફેરોલ પણ છે, જે સોજો ઘટાડવા અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ સુધારવા જેવા અનેક સ્વાસ્થ્ય લાભો આપે છે.
હળવાથી મધ્યમ ડિપ્રેશન માટે સૂર્યપ્રકાશ સમાન મસાલો
તેનો રંગ તેજસ્વી હોવાથી અને મૂડ તથા લાગણીઓને તેજસ્વી બનાવવાની ક્ષમતાને કારણે તેને સૂર્યપ્રકાશ સમાન મસાલો માનવામાં આવે છે.
ઘણા અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું છે કે તેમાં ડિપ્રેશન વિરોધી ગુણો છે. આ મસાલાના મેટા-અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તેમાં આપણા ન્યુરોન્સનું રક્ષણ કરવા અને શરીરમાં વિવિધ હોર્મોન્સ, જેમાં સેરોટોનિન (જે સુખની હોર્મોનછે) સહિતના હોર્મોન્સના મુક્તિકરણને નિયંત્રિત કરવાના મહત્વપૂર્ણ ગુણો છે (સ્ત્રોત: લોપ્રેસ્ટી અને ડ્રુમંડ, 2014).
આ મસાલાની અસરો ડિપ્રેશન વિરોધી દવાઓની જેમ છે, પરંતુ તેની આડઅસર ઓછી છે.
જોકે આ પરિણામો આશાસ્પદ છે, પરંતુ ડિપ્રેશનની સારવાર માટેની દવાઓમાં આ મસાલાનો સમાવેશ કરવા માટે પુષ્કળ સંશોધન જરૂરી છે.
કેન્સર વિરોધી તત્ત્વ
આ સ્વાદિષ્ટ લાલ મસાલામાં અનેક ગુણો છે, જે કેન્સર વિરોધી તત્ત્વ તરીકે અદ્ભુત રીતે કાર્ય કરે છે.
તેમાં અનેક એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ છે, જે તમારા શરીરનું કેન્સરથી રક્ષણ કરે છે.
આપણા શરીરમાં ફ્રી રેડિકલ્સ તરીકે ઓળખાતા ચોક્કસ સક્રિય ઘટકો છે. આ ફ્રી રેડિકલ્સ ઓક્સિડેટીવ સ્ટ્રેસ પેદા કરે છે, જેનાથી કેન્સર થાય છે.
ફ્રી રેડિકલ્સથી થતા નુકસાનથી ગાંઠો અથવા કેન્સર જેવી લાંબા ગાળાની બીમારીઓ થઈ શકે છે.
એક અભ્યાસ દર્શાવે છે કે આ મસાલામાં રહેલા કુદરતી કેરોટીનોઇડ્સ, ક્રોસિન અને ક્રોસેટિનમાં સંભવિત એન્ટી-ટ્યુમર ગુણો છે.
આથી, ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ દર્શાવે છે કે આ મસાલો કેન્સર માટે આશાસ્પદ કેમોપ્રોફિલેક્ટિવ સારવાર છે (ભંડારી, 2015).
પ્રીમેનસ્ટ્રુઅલ સિન્ડ્રોમ (PMS) સંભાળવામાં મદદ કરે છે
પ્રીમેનસ્ટ્રુઅલ સિન્ડ્રોમમાં દર માસિક ચક્ર પહેલાં તીવ્ર મૂડમાં ફેરફાર, ગુસ્સો, નિરાશા અને સ્તન સંવેદનશીલ થવા જેવી સમસ્યાઓ થાય છે.
કેટલીક મહિલાઓને પેટ ફૂલવું, કબજિયાત અને માથાનો દુખાવો થાય છે.
આ લાલ મસાલો લક્ષણોની સંભાળમાં સુધારો કરવામાં મદદ કરે છે. તે કેટલાક લક્ષણોને રોકવામાં પણ મદદ કરે છે.
તે કોર્ટિસોલના મુક્તિકરણને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદરૂપ સાબિત થયો છે, જે તણાવમાં મુક્ત થતી હોર્મોન છે.
આથી, આ મસાલો તણાવ, ચીડિયાપણું અને મૂડમાં થતા ફેરફારથી રાહત આપે છે.
આકર્ષક ગુણો ધરાવતા તત્ત્વો છે
આકર્ષક તત્ત્વ એટલે એવી કોઈ પણ પદાર્થ જે લિબિડોમાં વધારો કરે છે. ઊંચી લિબિડો જાતીય ઉત્તેજનામાં વધારો કરે છે.
આ સુંદર લાલ મસાલાને જાતીય ઉત્તેજના વધારનાર ગુણો ધરાવતો માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને એન્ટિરેટ્રોવાયરલ દવાઓ લેતા લોકો માટે.
તે ઇરેક્ટાઇલ ડિસફંક્શનની સારવારમાં મદદ કરે છે. તે મહિલાઓને દુખાવામાંથી રાહત પણ આપે છે.
વજન ઘટાડવું
આ મસાલો વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તે ખાવાની ઈચ્છા ઘટાડે છે.
તે સ્નાયુઓની શક્તિ વધારવાની સાથે શરીરની ચરબી ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
આથી, આ મસાલો જિમ પ્રેમીઓ અને ફિટનેસના શોખીનો માટે ઉત્તમ છે!
હૃદયરોગનું જોખમ ઘટાડે છે
હૃદયના સ્વાસ્થ્યને નિયંત્રિત કરતા 3 B છે: બ્લડ પ્રેશર, બ્લડ શુગર અને ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ.
આ મસાલો બ્લડ શુગર ઘટાડે છે, જે હૃદય પર દબાણ વધારવાનું માનવામાં આવે છે.
આ મસાલો ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ પણ ઘટાડે છે અને બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છે, જેનાથી હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય સુધરે છે અને હૃદયરોગનું જોખમ ઘટે છે.
દ્રષ્ટિ સુધારે છે
આ મસાલા વૃદ્ધોની દ્રષ્ટિ સુધારવાનું મનાય છે. તે આંખોમાં મેક્યુલેશનને પણ રોકે છે.
તે રેટિનાના ઘસારાને ધીમો કરે છે, જેની ઉંમરને કારણે અસર થાય છે.
આ મસાલાની સાચી માત્રા કેટલી છે?
આ મસાલાની સાચી માત્રા 30 મિલીગ્રામ (આશરે 20 તાંતણા) છે.
જોકે, ડોક્ટરો સૂચવે છે કે દૈનિક સેવન 15 મિલીગ્રામથી વધુ ન હોવું જોઈએ.
કેસરની ભેળસેળ
કેસરની ફાયદાકારક અસરો માત્ર તેની શુદ્ધ અને ઉત્તમ ગુણવત્તાથી જ મળે છે.
તેની ઊંચી કિંમતને કારણે માત્ર ચાહકો જ નહીં, પરંતુ છેતરપિંડ કરનારાઓ પણ આકર્ષાય છે. ઘણા વેપારીઓ ખરીદનારાઓને છેતરીને અને સરળતાથી પૈસા કમાવવા માટે આ મસાલામાં ભેળસેળ કરે છે.
કેસરનો પાવડર સરળતાથી બીટ, લાલ રેશમી રેસા, હળદર અને પાપ્રિકા સાથે ભેળવી શકાય છે.
ઉત્પાદકો ઘણીવાર ઉત્પાદનનું વજન વધારવા માટે ક્રોકસ સેટિવસના ફૂલના અન્ય ભાગો તાંતણામાં ઉમેરે છે.
મૂળ મસાલો મોંઘો હોવાથી ભેળસેળ કરવાથી ઉત્પાદકનો ખર્ચ ઘટે છે. તેથી, તેને વિશ્વસનીય અને પ્રતિષ્ઠિત બ્રાન્ડમાંથી ખરીદવું આવશ્યક છે.
થોડી બાબતો તમને અસલી ઉત્પાદનોને નકલી ઉત્પાદનોથી અલગ કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
- આ મસાલાની સુગંધ મીઠી છે, પરંતુ સ્વાદ તીખો અને કડવો છે. કેટલાક કહે છે કે તે તમાકુ જેટલો કડવો છે.
- આ મસાલો રંગ આપનારું છે. તે પાણી કે દૂધને લાલ કરે છે, પરંતુ તાંતણાનો રંગ ઝાંખો થતો નથી.
- આ મસાલાના તાંતણા પાણીમાં ઓગળતા નથી.
- મસાલાનો ગ્રેડ તેની ગુણવત્તા નક્કી કરે છે. શ્રેષ્ઠ ગુણવત્તાવાળા મસાલાનો ગ્રેડ A+ છે અને તેમાં માત્ર લાલ તાંતણા હોય છે.
- આ મસાલો ખરીદતી વખતે ખાતરી કરો કે તમારા ઉત્પાદન પર ISO માર્ક છે. ISO માર્ક એ વેપારી અસલી છે તેનો સંકેત છે.
- આ મસાલો માત્ર કાશ્મીરમાં જ ઉગાડવામાં આવે છે. તે અન્ય કોઈ રાજ્યમાં ઉગાડવામાં આવતો નથી. ખાતરી કરો કે તમે માત્ર કાશ્મીરમાં બનેલું ઉત્પાદન જ ખરીદો માત્ર.
તે મોંઘો મસાલો છે. આથી, ઘણા છેતરપિંડ કરનારા નકલી અથવા ભેળસેળ કરેલા ઉત્પાદનો વેચીને તેમના ગ્રાહકોને છેતરે છે.
યાદ રાખો, આ વિશ્વનો સૌથી મોંઘો મસાલો છે. જો તમને કેસર સસ્તું મળી રહ્યું છે, તો કદાચ તમને અસલી કેસર મળતો નથી!
સાવચેતીઓ
ગર્ભાવસ્થા અને સ્તનપાન
ગર્ભાવસ્થા અથવા સ્તનપાન દરમિયાન લેવાતા આ મસાલાના પ્રમાણ પર કૃપા કરીને સતત નજર રાખો.
આ મસાલાનું વધુ માત્રામાં સેવન કરવાનું ટાળો, કારણ કે તે પ્રસૂતિને પ્રેરિત કરી શકે છે અને અકાળ પ્રસૂતિનું કારણ બની શકે છે.
આથી, ગર્ભાવસ્થાના 22 અઠવાડિયા પછી તેનું સેવન ન કરવું જોઈએ.
વધુ માત્રા ટાળો
બાયપોલર ડિસઓર્ડ મૂડ પર નોંધપાત્ર અસર કરે છે. તેથી, બાયપોલર ડિસઓર્ડ ધરાવતા લોકોએ આનું સેવન કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
એલર્જી
આ મસાલો એલર્જી ઉભી કરી શકે છે, ખાસ કરીને ઓલીયા, લિલિયમ અને સાલ્સોલા જેવા ચોક્કસ છોડની એલર્જી ધરાવતા લોકોમાં.
તેથી, આ વનસ્પતિઓની એલર્જી ધરાવતા લોકોએ તેનાથી દૂર રહેવું જોઈએ.
હૃદયની સમસ્યાઓ
તે નાડીના વેગ અને તીવ્રતાને અસર કરી શકે છે. તેનું વધુ પડતું સેવન કરવાથી કેટલીક હૃદયની સમસ્યાઓ વધી શકે છે.
નીચા બ્લડ પ્રેશર.
તે એવી રીતે કાર્ય કરી શકે છે જેનાથી બ્લડ પ્રેશર ઘટી શકે છે. તેથી, નીચા બ્લડ પ્રેશર ધરાવતા લોકોએ આ લાલ મસાલાનું સેવન કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
આ એક એવો મસાલો છે જે દરેકને મરતા પહેલાં એકવાર ખાવો જ જોઈએ, કારણ કે તે ખોરાકમાં સ્વાસ્થ્ય અને સ્વાદ ઉમેરે છે.
નિઃસંતાનપણા માટે કેરી વિશે જાણવું છે?
પાવલે હોમ ફૂડ્સ (રત્નાગિરી) કોંકણના કારીગરો પાસેથી પ્રીમિયમ મસાલા અને સુપરફૂડ્સ મેળવે છે, જે તમારા ટેબલ પર અસલી સ્વાસ્થ્ય લાવે છે.
How our mangoes are grown and ripened
Naturally grown. Naturally ripened. Checked with science. AlphonsoMango.in fruit comes from family orchards and 120+ partner farmers in 80+ villages along the Konkan coast, each near the sea or an estuary.
- Naturally grown, not certified organic: our farming SOP allows no synthetic fertiliser and no chemical pesticide. Farmers use farm-made inputs such as jeevamrutha, panchagavya and neem extract.
- Hand harvested before dawn: picked with a Nutan pole; trees are never shaken.
- Checked twice: 15 to 20% of fruit is rejected at the orchard and a further 18 to 20% after ripening.
- Naturally ripened on hay beds: no calcium carbide, ever, and no ethylene gas added.
- Residue-tested: by an independent NABL lab, within Codex limits.
Read the full details on our Brand Facts and Our Farmers pages.
